Executive Summary กับ Sketch Design Thesis

ชื่อโครงการ             :  สวนพฤกษศาสตร์ ๑๐๐ ปี กรมป่าไม้ จังหวัดสระแก้ว

เจ้าของโครงการ     :  สำนักหอพรรณไม้ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช

                                      กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

ประเภทโครงการ     :   พิพิธภัณฑ์

ที่ตั้งโครงการ           :   ตำบลทุ่งมหาเจริญ อำเภอวังน้ำเย็น จังหวัดสระแก้ว

พื้นที่โครงการ          :   30 ไร่

พื้นที่อาคาร              :   25,000 ตารางเมตร

งบประมาณการก่อสร้างโครงการโดยประมาณ   :  600 ล้านบาท

นิยามความหมายโครงการ

   สวนพฤกษศาสตร์ เป็นสถาบันทางวิชาการที่เป็นแหล่งรวบรวมพรรณพืชต่างๆ เอาไว้เพื่อทำการอนุรักษ์ ศึกษา วิจัยทางวิทยาศาสตร์โดยเฉพาะทางด้านพฤกษศาสตร์หรือวิทยาศาสตร์ว่าด้วยพืช โดยมากจะมีการปลูกรวบรวมไว้เป็นหมวดหมู่ ตามแต่ละนโยบาย ลักษณะพื้นที่ และงบประมาณของสวนพฤกษศาสตร์นั้นๆ เช่น สวนกล้วยไม้ สวนสมุนไพร สวนพืชให้สี สวนพืชมีพิษ หรือ ตามการจัดจำแนกพืชเป็นวงศ์ต่างๆ เช่น วงศ์ปาล์ม วงศ์ขิงข่า เป็นต้น โดยสวนพฤกษศาสตร์ที่มีมาตรฐานจะมีองค์ประกอบที่สำคัญ เช่น แปลงรวบรวมพรรณพืช ห้องสมุด หอพรรณไม้ ห้องปฏิบัติการ นอกจากงานด้านอนุรักษ์พืชแล้ว ยังเป็นแหล่งเรียนรู้ด้านพืชสำหรับการศึกษาของนักวิจัย นักเรียนนักศึกษา หรือตอบสนองต่อการเป็นแหล่งท่องเที่ยวและสถานพักผ่อนหย่อนใจ ซึ่งแนวโน้มในปัจจุบันสวนพฤกษศาสตร์จะต้องตอบสนองต่อความเป็นอยู่ของมนุษย์ เช่น การเป็นแหล่งพันธุกรรมให้แก่ชุมชนในท้องถิ่น

      

ประเด็นที่มาโครงการ (PROBLEM ISSUES)

   เนื่องจากปัจจุบันแม้ว่าพื้นที่ที่เป็นป่าไม้ที่อุดมสมบูรณ์ในประเทศไทยจะมีเป็นจำนวนมาก และมีความหลากหลายด้านระบบนิเวศน์ แสดงให้เห็นถึงความอุดมสมบูรณ์ของป่าไม้ภายในประเทศไทย แต่จากสถิติจำนวนป่าไม้และพื้นที่ที่มีความอุดมสมบูรณ์ของป่าไม้มีจำนวนที่ลดน้อยลงเนื่องจากเหตุผลหลายๆ ประการ เช่น การบุกรุกหาที่ทำกินของชาวบ้าน การบุกรุกลักลอบตัดต้นไม้ หรือแม้แต่เกิดจากภัยธรรมชาติ เช่น การเกิดไฟป่า ทำให้ป่าไม้มีจำนวนลดน้อยลง ส่งผลให้สภาพอากาศของโลกมีความเปลี่ยนแปลง ฤดูกาลของแต่ละภูมิภาคแต่ละท้องที่เปลี่ยนแปลงไปจากเดิม ทำให้ระบบนิเวศได้รับผลกระทบเป็นอย่างมาก

  จากเหตุผลที่กล่าวมาข้างต้นทางกรมป่าไม้จึงมีการปรับแผนเพื่อที่จะรับมือกับปัญหาดังกล่าว โดยมีความคิดริเริ่มในการที่จะจัดทำโครงการสวนพฤกษศาสตร์ ที่มีความสำคัญในแง่ของการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติด้านพืชอย่างยั่งยืนและมีประสิทธิภาพ รวมทั้งเป็นแหล่งปลูกฝังให้ประชนเกิดความรักความหวงแหนในทรัพยากรของประเทศ ซึ่งมีความสอดคล้องกับนโยบายในอนาคตที่จะให้มีสวนพฤกษศาสตร์รูปแบบสากลประจำภาคต่างๆ ที่จะเป็นศูนย์รวบรวมและเก็บข้อมูลพรรณไม้ในแต่ละส่วนแต่ละภูมิภาคครอบคลุมทั่วประเทศ และปรับเปลี่ยนรูปแบบของงานสวนพฤกษศาสตร์ให้เป็นรูปแบบสากลทัดเทียมนานาประเทศมากขึ้น

 

                         

 

วัตถุประสงค์ของโครงการ                                              

    1. เพื่อใช้เป็นแหล่งรวบรวมพันธุ์พืชที่มีชีวิต ซึ่งเป็นพืชประจำถิ่นหรือนำมาปลูกจากต่างถิ่น เพื่อใช้ในการศึกษาค้นคว้าวิจัยขอมูลทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับพืช

    2. เป็นสถานศึกษาในธรรมชาติ ตลอดจนสันทนาการ พักผ่อนหย่อนใจ และเปิดกว้างในการศึกษาหาความรู้แก่ผู้เยี่ยมชมทุกชั้น ทุกวัย และทุกระดับ 

    3. เป็นสถานที่อนุรักษ์สังคมพืช ระบบนิเวศ และสภาพแวดล้อม โดยจัดเป็นแหล่งความงามตามธรรมชาติ ให้สอดคล้องกับการศึกษาและสันทนาการทางวิชาการ

    4. เป็นศูนย์แลกเปลี่ยนข้อมูลทางด้านพฤกษศาสตร์และพันธุกรรมพืชของประเทศโดยเฉพาะพืชที่มีการกระจายขึ้นอยู่ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

    5. เป็นแหล่งปลูกฝัง โน้มน้าว กล่อมเกลาจิตใจ และให้ความรู้แก่เยาวชนให้เกิดความหวงแหนและตระหนักถึงคุณค่าของมรดกทรัพยากรธรรมชาติ

   

 

เป้าหมายโครงการ

กลุ่มเป้าหมายโครงการ

          กลุ่มเป้าหมายหลัก  - กลุ่มนักเรียน นักศึกษา และผู้ให้ความสนใจ

          กลุ่มเป้าหมายรอง   - กลุ่มนักวิชาการ นักวิจัย นักพฤกษศาสตร์จากสถาบันต่างๆ

        

          

 

องค์ประกอบของโครงการ

องค์ประกอบหลัก

  ส่วนพิพิธภัณฑ์ สำหรับแสดงพันธุ์ไม้หายากหรือพันธุ์ไม้ที่น่าสนใจมีความสำคัญในผืนป่าภาคตะวันออกในลักษณะของไม้อบแห้ง ไม้ดอง และไม้มีชีวิต รวมไปถึงการจัดแสดงข้อมูลเกี่ยวกับนิเวศวิทยา สังคมของพรรณไม้ป่าประเภทต่างๆ แบ่งเป็น

  - นิทรรศการถาวร (PERNAMENT EXHIBITION)

  - นิทรรศการชั่วคราว (TEMPORARY EXHIBITION)

  ส่วนแสดงระบบนิเวศวิทยา สำหรับการสำรวจหรือการชมระบบนิเวศพันธุ์ไม้ ทั้งระบบนิเวศน์ในป่าจริง และระบบนิเวศน์จำลองของป่าไม้ในเขตต่างๆ

  ส่วนบริการการศึกษา เป็นส่วนบริการให้ความรู้แก่นักเรียน นักศึกษา ประชาชนทั่วไปทางด้านความรู้เกี่ยวกับพันธุ์พืช และระบบนิเวศน์ในป่าทางด้านโสตทัศอุปกรณ์

   - ห้องบรรยาย (AUDITORIUM)

   - ห้องสมุดธรรมชาติวิทยา (LIBRARY)

   - ห้องประชุม (CONFERENCE ROOM)

องค์ประกอบรอง

  ส่วนปฏิบัติการวิจัย มีหน้าที่ค้นคว้าวิจัย เก็บข้อมูล เพื่อทำการอนุรักษ์พันธุ์ไม้หายากที่ใกล้สูญพันธุ์ภายในโครงการ  

  ส่วนบริการอาคาร แบ่งเป็นร้านอาหารทั่วไป ร้านขายของที่ระลึก

  ส่วนบริหาร มีหน้าที่รับผิดชอบและดำเนินงานภายในโครงการ

  ส่วนบริการเทคนิค บริการด้านเทคนิคต่างๆ และควบคุมเทคโนโลยีอาคารต่างๆ

  ส่วนสาธารณะ  เช่น ลานที่ให้ประกอบกิจกรรมนันทนาการ

       

Location                                                                                                                    

 

 

Sketch Design